Deel 3: De Friese Vryheidt
Friezen in Rome (bron onbekend)
In 1165 had keizer Barbarossa de rechten van het gebied Midden-Frisia – zonder dat iemand anders daar weet van had – overgedragen aan de bisschop van Utrecht. De graven van Friesland hadden het nakijken. De bisschop van Utrecht was enorm machtig. Hij regeerde als een vorst en had de heerschappij over grofweg de provincie Utrecht (Nedersticht), maar tevens over Overijssel, Drenthe en Groningen. Utrecht was de belangrijkste stad in de wijde omgeving. Het lukte noch de graven, noch later de bisschop van Utrecht om de Friezen onder hun gezag te krijgen. De Friese Vryheidt was geboren.
De Friezen grepen terug op de zogenoemde “Magnuskerren”: De Friezen in het leger van Karel de Grote zouden hem geholpen hebben de stad Rome te bevrijden van rebellen. Ze werden beloond met een bijzonder privilege: Friezen mochten vrij zijn, waren aan niemand iets verplicht, behalve aan de Heilige Roomse Keizer (lees de Paus) zelf. Vlak bij de Sint – Pieter in Rome staat nog altijd de Friezenkerk, tegenwoordig gewijd aan St. Michaël. Het heeft de oudste Romaanse toren van Rome.
Toen Hendrik van Saksen in Stavoren het graafschap van Frisia claimde, werd hij direct na het uitspreken een kop kleiner gemaakt. De Friezen dulden geen enkele Heer.
West-Friesland en Midden-Friesland waren toen nog altijd slechts door de smalle Vliestroom gescheiden. De West-Friezen voelden daarom zich nauw verbonden met de Midden-Friezen. Het was één volk.
In de tweede helft van de 12e eeuw was er sprake van het volledig ontbreken van gezag van de graaf. De bevolking in het noordoostelijk deel van het graafschap West-Frisia (Holland) betaalde geen belasting en leverde geen mannen voor het leger van de graaf. Het vrijheidsgevoel van de West-Friezen werd steeds groter. Feodaliteit ontbrak en zij begonnen zich zelfstandig te besturen en collectief samenwerkingsverbanden te smeden in hun strijd tegen het water. Ze konden heel goed hun eigen boontjes doppen.
De Friezenkerk in Rome
Vronen gezien het water van de Vronermeer
Zicht vanaf het noorden op de oude kerk en kerkhof van Vronen voor de verwoesting in 1297
